2014-2017-жылдары “Сорос-Кыргызстан” Кору “ЖМКларды өнүктүрүү” бириккен Программасынын алкагында ЖМКларды колдоо жана өнүктүрүү үчүн жаңы маалымат технологияларын жайылтуу боюнча долбоорлорду каржылоону колдойт.

 

Программанын алкагында алты багыттаагы колдоолор караштырылган:

1. Санариптик берүүлөргө өтүүгө көмөктөшүү;

2. ЖМКда көп түрдүүлүктү колдоо, ошондой эле улуттук азчылыктын тилдеринде контентке жетүү мүмкүндүгүн жакшыртуу;

3. КТРКны реформалоону колдоо (акыркы фаза 2014-2015);

4. Ачык билим берүүчү ресурстарды алга жылдыруу;

5. Электрондук окуу китептерин иштеп чыгуу жана жайылтуу;

6. Сөз эркиндигин жана Интернетти коргоо.

 

Кыргызстандын 2015-жылдын июнунда аналогдук сигналды өчүрүү жана санариптик телеберүүлөрдү жүргүзүү боюнча эл аралык милдеттемелери бар. Бүгүнкү күндө санариптик берүүлөргө өтүү мыйзам базасынын жетилбегендигинен, жергиликтүү берүүлөрдүн начар техникалык жана кесиптик даярдыгынан, мамлекеттик бюджеттен чектеп каржылоосунан, коңшулаш өлкөлөргө салыштырмалуу аталган процесстин дагы артта калуусунан улам кыйынчылыкка турууда. Программа өлкөнүн жарандарынын сапаттуу жергиликтүү аудиовизуалдык продуктыга жетүү мүмкүндүгүн камсыз кылууга көмөктөшөт. Бул максат телекөрүүчүлөрдүн укуктарын сактоо менен спектрге мурунку берүүлөрдүн бирдей жетүү мүмкүндүгүн камсыз кылууда айкын жана этап боюнча өтүү процессинин мыйзамдык механизмдерин түзүү жолу менен жетишилет.

 

Программанын башка маанилүү багыты болуп, улуттук азчылыктын тилдеринде маалыматка жетүү мүмкүндүгү менен, айрыкча 2010-жылдын июнь айындагы кайгылуу окуялардан кийин өлкөнүн түштүк аймагында иш жүзүндө жергиликтүү этникалык диаспоралардын тилдериндеги ЖМКлар толугу менен жоголууга дуушар болгон кырдаалды жакшыртуу боюнча иштер саналат. Кыргызстандын маданий жана этникалык көп түрдүүлүгү жөнүндө контентти өнүктүрүү боюнча долбоорлор сабырдуулукка, көп тилдүүлүккө, жарандык бирдейликке тарбиялоого чакырылган.

 

Билимге жетүү мүмкүндүгү (Access to Knowledge), кайсы болбосун ачык коомдун фундаменталдык принциптеринин бири болуп саналат. Жаңы технологиялар билимди –  жайылтуу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктү алып келет. Бул демилгенин негизги багыттарынын бири болуп, мамлекеттик же донордук каражаттарынын эсебинен иштелип чыккан билим берүү контенттерин эркин пайдаланууну жана кайра иштеп чыгууну камсыз кылуучу “Ачык Билим Берүү Ресурстары” (АББР/OER, Open Educational Resources) саналат. АББР саясатын жайылтуу жалпы билим берүүчү китептерди, окуу китептерин санарипке өткөрүү, электрондук окуу китептерин түзүү, жаңы маалымат технологиялары аркылуу эркин жайылтылуучу мектеп жана университеттик мультимедиа-материалдарын иштеп чыгуу процесстерин жеңилдетүүгө түрткү берет.

 

АББР демилгесинин башкы милдеттеринин бири – Интернет аркылуу жана башка бардык болгон мүмкүнчүлүктөр менен электрондук окуу китептерин жайылтуу. Мында окутуучулар жана окуучулар адатка айланган кагаз жүзүндөгү окуу адабияттары менен анын санариптик көчүрмөсүн өз алдынча тандоо мүмкүнчүлүктөрүн алышат. Электрондук окуу куралдарынын айырмалоочу өзгөчөлүктөрү болуп, интерактивдүү жана мультимедиялык түзүүчүлөр саналат, ал кругозорду кеңейтип, инновациялык технологияларды колдонуу аркылуу окуу процессин жеңилдетет.

 

Программанын максаттары

“Маалымат эркиндиги” программасы Кыргыз Республикасында маалыматка жана билимге жетүүнү , сөз эркиндигин коргоо жана кеңейтүүгө көмөктөшөт. “Маалымат эркиндиги” программасы азыркы мезгилде бир кыйла актуалдуу жана көйгөйлүү болуп эсептелген үч негизги тармактарда маалыматтарга жетүү мүмкүндүгүнүн кырдаалдарын жакшыртууга умтулат: сапаттту санариптик берүүлөр, улуттук азчылыктын тилиндеге маалыматар жана ачык билим берүү ресурстары. Бул тармактагы иштердин жыйынтыктары Кыргыз Республикасында гана эмес, бүтүндөй Борбордук Азия аймагында, медиа жана Интернет-чөйрөсүн өнүктүрүүгө узак мөөнөтө таасир этет.

 

Биз кантип иштейбиз

Программа түз каржылоо жана гранттык түрдө жогоруда саналган багыттар боюнча иштерди жүзөгө ашырат. Каржылоо тууралу бардык чечимдерди СККнын Байкоо кеңеши жана Программанын Эксперттик комиссиясы кабыл алат.

 

 Милдеттер Ишке ашыруу механизми
Медиа-компонент
Санариптик берүүгө өтүү боюнча аналитикалык документтерди түзүү Түз каржылоо
Прогрессивдүү мыйзамдардын адвокациясы Түз каржылоо
Контент жана техника маселелеринде жергиликтүү берүүлөрдүн мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу Гранттык
Санариптик берүүлөргө өтүүдө негизги министрликтерге көмөктөшүү Түз каржылоо
ЖМКларда маданий жана этникалык көп түрдүүлүк жөнүндө контентти өнүктүрүү. Мүмкүнчүлүктөрдү жогорулатуу Гранттык
Улуттук азчылыктын тилдеринде контентти өнүктүрүүчү ЖМКлар үчүн техникалык гранттар жана такшалмалар Сынактык, операциялык
КТРКны реформалоо Сынактык, түз каржылоо
Медиа-мейкиндиктердин мониторинги, журналисттердин укуктарын коргоо Гранттык

Маалымат технологиялар компоненти

Ачык билим берүү ресурстарынын (АББР) ишке ашыруу концепциясын алга жылдыруу жана жайылтуу боюнча Коалицияны колдоо Түз каржылоо
Кыргызстандын ЖОЖдорунун арасында АББРды колдонууга түрткү берүү Грантттык
АББРди алга жылдыруу боюнча маалыматтык жана эдвокаси-кампанияларды өткөрүү Түз каржылоо
Ачык билим берүү ресурстарынын бирдиктүү коллекцияларын түзүү Гранттык
Электрондук мектеп окуу китептерин иштеп чыгуу жана жайылтуу Гранттык
Билим берүү процесстеринде электрондук окуу китептерин жайылтуу боюнча концепцияларды иштеп чыгуу Түз каржылоо
МКТ чөйрөсүндө мыйзамдарды жакшыртуу жана Интернет эркиндигин коргоо Гранттык

 

Биз кайсы идеяларды колдойбуз

1) Санариптик берүүлөргө пландуу өтүүгө көмөктөшүү;

2) Өлкөнүн маданий көп түрдүүлүгү, улуттук азчылыктын тилдеринде маалыматка жетүү мүмкүндүгүн жакшыртуу;

3) КТРКны чыныгы коомдук каналга айландыруу;

4) ЖОЖдордо жана өлкөнүн илимий мекемелеринде АББР саясатын иштеп чыгууну жана жайылтууну демилгелөө;

5) АББРдин мүмкүнчүлүктөрү жана артыкчылыктары жөнүндө кеңири коомчулуктун билимдерин жогорулатуу жана даңазалоо боюнча иш-чараларды өткөрүү;

6) Билим берүү процессинде электрондук окуу китептерин пайдалануу боюнча алдыңкы методикаларды жайылтуу.

 

Өнөктөштөр

  •  «Интернет саясатынын жарандык демилгелери» КФсы
  •  «Медиа Полис Институту» КФсы
  •  «Социалдык медиаторлор түйүнү» КФсы
  •  «Санариптик Кыргызстан» Альянсы
  •  «Роза Отунбаеванын демилгелери» ЭКФсы
  •  «ИТ-Аттрактор» КФсы
  •  «Социалдык интеграциялар борбору» КФсы
  •  КР Билим берүү Министрлиги
  •  Улуттук китепкана
  •  Кыргызстандын ЖОЖдору

 

Байланышуу:

Айнагуль Абдрахманова

Программанын директору
E-mail: ainagul@soros.kg

Альмира Дооронбекова
Программанын координатору
E-mail: almira@soros.kg